Ustawa o kredycie konsumenckim 2021 – omówienie

Obowiązująca od kilku lat ustawa o kredycie konsumenckim jest systematycznie aktualizowana, tak aby zapewniała jak najlepszą ochronę konsumentów korzystających z usług kredytowych. To właśnie w niej uregulowane są takie kwestie jak maksymalne koszty kredytu, czy obowiązek informowania klienta przez instytucję finansową o wszystkich opłatach przed zawarciem umowy. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zapisy ustawy, które warto znać, według stanu prawnego obowiązującego w 2021 roku.

Ustawa o kredycie konsumenckim – podstawowe informacje

Zacznijmy od najważniejszej kwestii, czyli kogo dotyczy ustawa o kredycie konsumenckim.

Otóż kredyt konsumencki to każdy odpłatny kredyt lub pożyczka, które zaciągamy jako osoby fizyczne od instytucji finansowej na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą i których kwota nie przekracza 255 550 zł.

W praktyce więc do tej kategorii kredytów należy zaliczyć wiele popularnych produktów m.in. bankowe kredyty gotówkowe, konsolidacyjne, samochodowe, ratalne, pożyczki pozabankowe, a także niektóre chwilówki. Zasady ich udzielania reguluje kilka aktów prawnych, z których najważniejszym jest właśnie Ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. i późniejszymi zmianami. Jej wejście w życie miało miejsce 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli od 17 czerwca 2011 r.

Jest to nowa ustawa o kredycie konsumenckim, ponieważ zastąpiła ona wcześniejszy akt prawny z 2001 roku wskutek konieczności dostosowania polskich przepisów do wytycznych Unii Europejskiej. Jej zapisy regulują przede wszystkim:

  • zasady zawierania umów o kredyt konsumencki,
  • maksymalne koszty kredytu,
  • prawa i obowiązki kredytodawcy i kredytobiorcy,
  • zasady prowadzenia działalności przez instytucje pożyczkowe, czyli tzw. parabanki.

Od 2011r. ustawa o kredycie konsumenckim była kilkukrotnie zmieniana – ostatnia większa nowelizacja miała miejsce w 2019 roku. Wybrane przepisy, konkretnie te dotyczące pozaodsetkowych kosztów kredytu, zostały także zmienione w 2020 roku w związku z wprowadzoną tarczą antykryzysową na czas pandemii koronawirusa – zmiany te będą obowiązywały do 31 marca 2021 r.

Ustawa o kredycie konsumenckim – najważniejsze postanowienia

Jeśli chodzi o najważniejsze postanowienia, ustawa o kredycie konsumenckim reguluje przede wszystkim dość precyzyjnie zasady udzielania takiego kredytu klientom, kładąc nacisk na ochronę ich interesów.

Najważniejsze rodzaje ochrony kredytobiorcy wynikające z tych przepisów to:

  • prawo konsumenta do bezkosztowego odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni bez podawania przyczyn (nie jest więc konieczne uzasadnienie takiej decyzji),
  • prawo do informacji w zakresie warunków i kosztów zaciągnięcia zobowiązania – kredytodawcy mają obowiązek udzielenia takiej informacji przed zawarciem umowy, a w przypadku kosztów także w reklamach produktów,
  • prawo do otrzymania wzoru umowy i formularza informacyjnego przed zaciągnięciem kredytu,
  • prawo do otrzymania harmonogramu spłat na podstawie złożonego w tej sprawie wniosku,
  • prawo do wypowiedzenia umowy o kredyt odnawialny w każdym czasie trwania umowy,
  • prawo do wcześniejszej spłaty kredytu, a także jego nadpłaty,
  • określenie maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu (koszty pozaodsetkowe to np. prowizja, opłata przygotowawcza itp.).

Ustawa o kredycie konsumenckim definiuje również RRSO oraz sposób obliczania Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania, czyli wskaźnika reprezentującego całkowite koszty kredytu. Jego przedstawianie w reklamie i ofercie wraz z przykładem reprezentatywnym kredytu jest obowiązkiem zarówno banków, jak i instytucji oferujących pożyczki.

W ustawie znaleźć można także zapisy mówiące o tym, co powinna zawierać umowa kredytu konsumenckiego oraz zasady jego udzielania np. obowiązek badania zdolności kredytowej klientów.

Działalność instytucji pożyczkowych to kolejne ważne zagadnienie, jakie reguluje ustawa o kredycie konsumenckim. Chodzi tutaj o tzw. parabanki oferujące popularne pożyczki i chwilówki. Zgodnie z przepisami aby móc prowadzić działalność pożyczkową muszą one m.in. mieć odpowiednią formę prawną (sp. z o.o. lub s.a.), mieć kapitał zakładowy pokryty własnym wkładem pieniężnym w wysokości minimum 200 000 zł, a także wpisać się do rejestru instytucji pożyczkowych prowadzonego przez KNF. Analogicznie ustawa reguluje także działalność pośredników kredytowych.

Jak widać, zakres regulacji, jakie wprowadziła ustawa o kredycie konsumenckim, jest bardzo szeroki. Z punktu widzenia klientów instytucji kredytowych najważniejszymi zapisami są te dotyczące maksymalnych kosztów pozaodsetkowych, obowiązku informowania o wszystkich kosztach kredytu już na etapie jego reklamowania, możliwości odstąpienia od umowy, czy wreszcie wcześniejszej spłaty zobowiązania i otrzymania z tego tytułu zwrotu nadpłaconych odsetek. To właśnie te postanowienia znacząco zwiększyły bezpieczeństwo korzystania z produktów finansowych. Dotyczy to szczególnie tych oferowanych przez instytucje pozabankowe, których działalność przed uchwaleniem ustawy o kredycie konsumenckim (jak również uzupełniającej ją ustawy antylichwiarskiej) pozostawała niemal poza jakąkolwiek kontrolą.

Warto dodać, że wciąż zamrożone są prace nad kolejnymi zmianami ustawy antylichwiarskiej zmieniającej wybrane postanowienia ustawy o kredycie konsumenckim, które zostały zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w 2019 r. Być może zostaną one wznowione w 2021 roku i wówczas można się spodziewać przede wszystkim kolejnego ograniczenia kosztów pożyczek i kredytów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *